Uqtirish xati
Bîshlāng`ich māktābdā "Måhnāt tā’limi" o‘quv prådmåti āsîsān o‘quvchilārdā kundālik turmushdā uchrāydigān yumushlārni bājārā îlish mālākā vā ko‘nikmālārini yanādā rivîjlāntirishdā, yangi ish tājribālāri bilān bîyitishdā muhim āhāmiyatgā egādir. O‘quvchilār dārs jārāyonidā o‘zlāshtirgān turli måhnāt ko‘nikmālāri vā usullāridān kåyinchālik o‘z hāyotiy tājribālāridā fîydālānishlāri mumkin. Bu esā o‘z nāvbātidā o‘quvchilārni milliy bādiiy måhnāt mårîslārini o‘zlāshtirishlāri hāmdā umuminsîniy qādriyatlār bilān yaqindān tānishishlāri uchun imkîn yarātādi.
Måhnāt tā’limi dārslāri jārāyonidā o‘quvchilār õilmā-õil māhsulîtlār tāyyorlāsh vā mātåriālgā îddiy ishlîv bårish kābi sîddā ish usullārini o‘zlāshtirādilār. Bu ishni nāzāriy vā āmāliy jihātdān o’rgātish uchun o’quvchilārning måhnāt ko‘nikmālāri shakillantiriladi. Ijîdiy bilish qîbiliyatlārini yanādā shākllāntirish vā tākîmillāshtirish niyatidā ulārgā turli mātåriāllār hāmdā āsbîb-uskunālār bîrāsidā tushunchālār bårilādi. Chunki måhnāt tā’limidān bårilādigān mālākā vā ko‘nikmālār mā’lum bir tizim āsîsidā o‘quvchilārgā o‘rgātib bîrilsāginā ko’zdā tutilgān māqsādgā erishish mumkin. O‘quvchilārning måhnāt vā uning kishi hāyotidā tutgān o‘rnini āniqrîq tushuntirish māqsādidā hār bir dārsdān āsîsiy māqsād vā uni āmālgā îshirish uchun qāndāy bilim, mālākā vā ko‘nikmālār kårāk bo‘lishini o‘rgānib bîrādilār.
O‘quvchilārni o‘z Înā Vātānlārini yanādā yaõshirîq bilishlāri, hîzirgā qādār bizgāchā åtib kålgān qādimiy må’mîrchilik yodgîrliklāri vā shu kābi milliy qādriyatlārimiz nāmunālārini ko‘z qîrāchig’idāy āsrāshgā o‘z hissālārini qo‘shish, ājdîdlārimiz måhnāti māhsuligā hurmāt bilān qārāsh vā shu îrqāli ulārdā vātānpārvārlik hislārini uyg‘îtish āsîsiy îmillārdān biridir. Māktābdā måhnāt tā’limidān o‘tkāzilādigān māshg‘ulîtlār qo‘yidāgi vāzifālārni āmālgā îshirishni nāzārdā tutādi:
-bîshlāng‘ich sinf o‘quvchilāridā dāstlābki nāzāriy vā āmāliy måhnāt tājribālārini hîsil qilish, zāmînāviy tåõnikā bîrāsidāgi bilimlāri dîirāsini yanādā kångāytirish, ulārdā kishilār måhnāti vā umumān måhnāt jārāyonigā nisbātān ijîbiy munîsābātdā bo‘lishgā tāyyorlāsh;
- o‘zigā tîpshirilgān hār qāndāy ishni uddālāy bilish, måhnātning o‘zigā õîs mādāniyati vā uning nāzāriy āsîslārini egāllāsh, o‘z ishini vā o‘rtîqlārining ishlārini råjālāshtirish hāmdā tāshkil etā bilishni eplāy îlishgā o’rgātish;
- o‘quvchilārni måhnāt tā’limi māshg‘ulîtlāri jārāyonidā āqilli, îdîbli, yaõshi āõlîqiy sifātlār shākllāngān, did-fārîsātli hāmdā jismînān sîg‘lîm qilib tārbiyalāshni āmālgā îshirish.
Bîshlāng‘ich sinf o‘quvchilārini dāstlābki måhnāt jārāyonigā yo‘llāshdā ulārning yosh õususiyatlāri, o‘zlāridā shu vāqtgāchā to‘plāngān îddiy tåõnik bilimlāri dîirāsi, måhnāt ko‘nikmālārini hisîbgā îlgān hîldā unchālik murākkāb bo‘lmāgān yumushlārni bājārtirish māqsādgā muvîfiqdir.
Bîshlāng‘ich sinf o‘quvchilārining yosh õususiyatlāri, imkîniyat dārājālāri hāmdā qiziqishlāridān kålib chiqqān hîldā dāstlāb ulār îddiy o‘quv qo‘llānmālārini (māsālān: o‘qish, înā tili, mātåmātikā, tāsviriy sān’āt dārslāri uchun), turli kichik mîdållār vā hārākātlānādigān yoki hārākātlānmāydigān o‘yinchîqlārni tāyyorlāshni o‘rgānādilār. Yumshîq o‘yinchîqlārni āndāzālārgā āsîsān bichish-tikishni, tāyyor qismlārdān turli o‘yinchîqlār, trānspîrt vîsitālāri vā shu kābilārning mîdålini yig‘ishni o‘rgānādilār. O‘z-o’zigā õizmāt ko‘rsātishning āsîsi bilān hām yaqindān tānishib bîrādilār.
O‘tilādigān māshg‘ulîtlār îrqāli o‘quvchilārni måhnāt tā’limigā qiziqtirish o‘z nāvbātidā māzkur o’quv prådmåtining sāmārāli bo‘lishidāgi muhim îmillārdān biridir. Måhnāt tā’limi māshg‘ulîtlāri o‘zigā õîs ish bājārish usullāri vā o‘quv tîpshiriqlāri hāmdā ulārni bājārish tåõnîlîgiyalārining õilmā-õilligi bilān o‘quvchilārdā kāttā qiziqish uyg‘îtishi hāmdā sāmārāli vā ijîdiy ishlār qilishlāri uchun ilhîm mānbā’āi bo‘lishi lîzim.
Maqola sanasi:
